به گزارش عَیّوق، «مسعود پزشكيان» صبح امروز – يكشنبه هفتم ديماه – در صحن علني مجلس شوراي اسلامي و در جريان دفاع از كليات لايحه بودجه سال ۱۴۰۵ كل كشور، با بيان اينكه ابتدا خلاصهاي از زحمات كارشناسان دولت در تدوين لايحه بودجه را قرائت ميكند، افزود: پس از آن ديدگاهها، باورها و انتظارات دولت از مجلس محترم را بيان خواهم كرد.
رئيسجمهور در تشريح كليات لايحه بودجه سال ۱۴۰۵ گفت: لايحه بودجه سال ۱۴۰۵ كل كشور از حيث منابع و مصارف بالغ بر ۱۴ هزار و ۴۴۱ ميليارد و ۴۱۷ ميليون و ۵ هزار و ۶۰۰ ريال است. منابع بودجه عمومي دولت از محل درآمدها و واگذاري داراييهاي سرمايهاي و مالي و همچنين مصارف بودجه عمومي دولت از حيث هزينهها و تملك داراييهاي سرمايهاي و مالي بالغ بر ۵ هزار و ۹۵۰ ميليارد ريال است كه شامل منابع عمومي به ميزان ۵ هزار و ۲۲۰ ميليارد ريال و درآمد اختصاصي وزارتخانهها و مؤسسات دولتي به ميزان ۷۳۴ ميليارد ريال ميشود.
پزشكيان ادامه داد: بودجه شركتهاي دولتي، بانكها و مؤسسات انتفاعي وابسته به دولت از لحاظ درآمدها و ساير منابع تأمين اعتبار بالغ بر ۸ هزار و ۸۹۶ ميليارد و ۶۲۶ ميليون و ۹۸۲ هزار و ۳۰۰ ريال و از حيث هزينهها و ساير پرداختها نيز به همين ميزان پيشبيني شده است. همچنين بودجه جمعي خرجي بالغ بر يك هزار و ۴۸۹ ميليارد و ۲۴۱ ميليون و ۵۲ هزار و ۵۰۰ ريال است كه از سرجمع بودجه كل كشور مبلغ يك هزار و ۸۹۸ ميليارد و ۴۵۰ ميليون و ۵۲۹ هزار و ۲۰۰ ريال به عنوان مبالغ دوبارهمنظور شده جمعي خرجي كسر ميشود.
دولت در شرايط دشوار، بودجه را بدون وقفه به مجلس تقديم كرد
رئيسجمهور با اشاره به شرايط خاص تدوين بودجه سال جاري تصريح كرد: سال جاري از نظر تدوين بودجه يكي از متفاوتترين سالها بود. كشور عظيمترين خشكسالي نيمقرن اخير را پشت سر گذاشت، قيمت نفت در بازارهاي جهاني كاهش شديدي داشت و منابع حاصل از صادرات نفت ايران نيز كاهش يافت. دشمنان جمهوري اسلامي تحريمها را تشديد كردند و تلاش داشتند هزينههاي اقتصادي بيشتري به كشور تحميل كنند. همچنين جنگي بزرگ با شرورترين رژيم و استكبار جهاني به كشور تحميل شد.
پزشكيان افزود: با لطف الهي، انسجام و همراهي مردم، ايثار نيروهاي نظامي، وفاق مسئولان و رهبري داهيانه مقام معظم رهبري، همه اين شرايط سخت پشت سر گذاشته شد و كشور عليرغم مواجهه با طوفانهاي مكرر، مسير خود را ادامه داد.
رئيسجمهور با بيان اينكه قانون بودجه سال آينده نيز تفاوتهاي جدي با سالهاي گذشته دارد، گفت: ماده ۱۸۲ آييننامه داخلي مجلس اصلاح شد، بودجه يكمرحلهاي شد، قانون الحاق سه كه به تصويب نمايندگان محترم رسيد، الزامات جديدي براي تدوين بودجه ايجاد كرد، مقرر شد بودجه بدون احكام و تبصرهها به مجلس تقديم شود، زمان تقديم لايحه تغيير كرد و همچنين واحد پولي كشور تغيير يافت و چهار صفر از آن حذف شد و لايحه بر همان اساس تنظيم گرديد.
پزشكيان با اشاره به دشواريهاي تدوين بودجه، خاطرنشان كرد: همه اين عوامل كار تنظيم بودجه سال آينده را دشوارتر كرد، اما دولت تلاش كرد با تمام مقتضيات قانوني جديد منطبق شود و بودجه را دقيقاً در موعد مقرر به مجلس تقديم كند تا امور جاري كشور دچار وقفه نشود. انتظار داريم نمايندگان محترم نيز با توجه به اين حساسيتها، با رأي به كليات و تصويب بهموقع بودجه، به اداره منظم كشور كمك كنند.
اصلاحات در تخصيص بودجه و حذف هزينههاي غيرضروري براي كنترل گراني
رئيسجمهور با تشريح رويكردهاي اصلي دولت در تدوين لايحه بودجه ۱۴۰۵ گفت: نخستين اولويت، جلوگيري از تورم است. تورم در كشور ناشي از كسري بودجه دولت و بينظمي بانكهاست. دولت در كنار تلاش براي ساماندهي نظام بانكي، تلاش كرده در سال آينده كسري بودجه نداشته باشد و به همين دليل عليرغم تورم بالا، بودجه دولت تنها دو درصد افزايش يافته است.
پزشكيان افزود: در اين مسير بسياري از هزينههاي دستگاهها كاهش يافته، رديفهاي اعتباري غيرضرور حذف شده و از اين پس تخصيص بودجه صرفاً بر پايه بودجهريزي عملياتي خواهد بود؛ به اين معنا كه دستگاهها بايد خدمات قابل ارائه خود را مشخص كنند تا بودجه دريافت كنند. بودجه انضباطي و بدون كسري، آتش تورم را كمرنگ كرده و گرانيها را تا حدي كنترل ميكند. دولت تلاش كرده بيشترين فشار را بر خود وارد كند تا آسيب به مردم به حداقل برسد.
رئيسجمهور با تأكيد بر ضرورت همراهي مجلس گفت: انتظار دولت اين است كه نمايندگان محترم نيز كمك كنند تا درآمدهاي موهوم و هزينههاي محتوم به بودجه اضافه نشود.
پزشكيان عدالت را دومين محور اصلي بودجه دانست و اظهار كرد: خود را متعهد ميدانم كه در مسير عدالت گام بردارم. با وجود افزايش تنها دو درصدي بودجه، حقوق كاركنان دولت ۲۰ درصد افزايش يافته است. هرچند اين افزايش با تورم متناسب نيست، اما دولت تلاش كرده با افزايش معافيتهاي مالياتي بخشي از اين فاصله را جبران كند.
رئيسجمهور افزود: افرادي كه تا ۴۰ ميليون تومان حقوق دريافت ميكنند، به طور كامل از پرداخت ماليات معاف شدهاند و حقوقبگيران با درآمد بين ۴۰ تا ۹۳ ميليون تومان تنها ۱۰ درصد ماليات پرداخت خواهند كرد كه از اين طريق بخش قابل توجهي از فشار تورم جبران ميشود.
پزشكيان با اشاره به وضعيت بازنشستگان گفت: در سال آينده بخش سوم متناسبسازي حقوق بازنشستگان اجرا خواهد شد و با احتساب اين متناسبسازي، ميانگين رشد حقوق بازنشستگان به ۳۶ درصد ميرسد.
رئيسجمهور با طرح موضوع يارانهها و مصرف انرژي، گفت: در سال جاري حدود ۶ ميليارد دلار صرف واردات بنزين شد. اين در حالي است كه مردم با مشكلات معيشتي مواجه هستند. اين پرسش مطرح است كه چرا بايد چنين ميزان ارزي صرف واردات بنزين شود، در حالي كه ميتوان مصرف را مديريت و منابع حاصل را مستقيماً به مردم پرداخت كرد.
پزشكيان ادامه داد: دولت سالانه ۲۹۰ همت يارانه نان پرداخت ميكند، اما در عمل نان با قيمت بالا به دست مردم ميرسد. همچنين در بودجه سال آينده حدود ۸ ميليارد دلار ارز ترجيحي پيشبيني شده، در حالي كه قيمت كالاها در بازار تفاوتي با ارز آزاد ندارد. اين موضوع نيازمند بازنگري جدي است و اولويت اصلي دولت، معيشت مردم است.
دولت طرح كالابرگ را براي تثبيت قيمت اقلام اساسي اجرا خواهد كرد
رئيسجمهور تأكيد كرد: با توجه به نوسانات ارزي و آثار تورمي آن، دولت در هر صورت طرح كالابرگ را اجرا خواهد كرد تا قيمت اقلام اساسي براي اقشار مختلف جامعه تثبيت شود. هر ميزان افزايش قيمت اين كالاها، از سوي دولت بهصورت مابهالتفاوت يا تأمين مستقيم كالا جبران خواهد شد تا تكانههاي ارزي اثر نامطلوبي بر معيشت مردم نداشته باشد.
پزشكيان در ادامه با تشريح رويكردهاي دولت در حوزه عدالت اجتماعي، معيشت مردم و توسعه كشور، بر استفاده هدفمند از ابزارهاي مالياتي و بودجهاي تأكيد كرد.
رئيسجمهور با اشاره به برنامههاي دولت براي جلوگيري از كوچكتر شدن سفره مردم، گفت: دولت در كنار اقدامات عدالتمحور، پيشبيني كرده است معادل ۱۷۰ هزار ميليارد تومان (همت) از محل ماليات بر ارزش افزوده صرف حمايت از معيشت مردم شود تا بخشي از فشار ناشي از گراني از دوش اقشار مختلف جامعه برداشته شود.
پزشكيان افزود: ممكن است اين پرسش مطرح شود كه دريافت ماليات بر ارزش افزوده و بازتوزيع آن چگونه به معيشت مردم كمك ميكند، اما بايد توجه داشت كه مطابق ماده ۹ قانون ماليات بر ارزش افزوده، بسياري از اقلام اساسي مصرفي مردم از جمله برنج، مرغ، روغن، لبنيات و ساير كالاهاي ضروري از پرداخت اين ماليات معاف هستند.
رئيسجمهور با بيان اينكه دهكهاي بالاي درآمدي مصرف بيشتري دارند، تصريح كرد: دريافت دو درصد از مصارف اين دهكها و اختصاص آن به اقشار ضعيف ميتواند بستر تحقق عدالت را فراهم كند. اساساً ماليات مهمترين ابزار دولت براي برقراري عدالت در كشور است و دولت تلاش كرده در اين لايحه از اين ابزار براي گسترش عدالت مالياتي بهره بگيرد.
۵۰ درصد رشد در بودجه دانشآموزان تحت پوشش تحصيلي
پزشكيان در بخش ديگري از سخنان خود به اقدامات دولت در حوزه پرداختهاي حقوقي اشاره كرد و گفت: براي افزايش پرداختي به كاركناني كه از بودجههاي استاني حقوق دريافت ميكنند، منابعي پيشبيني شده است تا فاصله حقوق دريافتي ميان استانها و مركز كاهش يابد. همچنين اعتبارات كميته امداد امام خميني(ره) ۳۳ درصد و حمايت از سازمان بهزيستي ۳۹ درصد افزايش خواهد يافت.
رئيسجمهور ادامه داد: براي مادراني كه در سال آينده صاحب فرزند ميشوند، ماهانه دو ميليون تومان به حساب مادر واريز خواهد شد. بودجه حمايت از تغذيه كودكاني كه زير خط فقر قرار دارند ۴۶ درصد افزايش مييابد. همچنين بودجه مربوط به دانشآموزان تحت پوشش تحصيلي، بهويژه در استان سيستان و بلوچستان و ساير استانهاي محروم، ۵۰ درصد رشد خواهد داشت. بودجه تأمين شير مدارس ۷۷ درصد، اياب و ذهاب دانشآموزان بهخصوص در مناطق محروم ۴۸ درصد و بودجه بخش بهداشت و درمان ۴۶ درصد افزايش خواهد يافت.
پزشكيان در تشريح محور سوم لايحه، يعني حمايت از توسعه كشور، اعلام كرد: دولت از محل بودجه عمومي، ۶۰۰ همت براي طرحهاي عمراني پيشبيني كرده كه معادل بودجه سال جاري است، اما با ابتكارات جديد تلاش شده است بودجه عمراني و توسعهاي كشور بهصورت جدي افزايش يابد.
رئيسجمهور يكي از اين ابتكارات را اصلاح فرآيند مولدسازي دانست و گفت: در روشهاي قبلي مولدسازي، دستگاهها انگيزه كافي براي واگذاري اموال مازاد خود نداشتند، اما در اين لايحه ۱۳۰ همت به تفكيك دستگاهها در قالب جدول پيشبيني شده تا آنها بتوانند اموال مازاد خود را از طريق تهاتر براي تكميل طرحهاي نيمهتمام اولويتدار استفاده كنند. به عنوان نمونه، وزارت علوم ميتواند از محل اموال مازاد، خوابگاههاي دانشجويي خود را تكميل كند و وزارت بهداشت نيز بيمارستانهاي نيمهتمام را در اولويت اتمام قرار دهد.
پزشكيان افزود: در سالهاي گذشته بخش عمده درآمدهاي اختصاصي دستگاهها صرف هزينههاي جاري ميشد، اما در بودجه سال ۱۴۰۵ پيشبيني شده است ۱۶۰ همت از اين درآمدها به طرحهاي عمراني و اتمام پروژههاي نيمهتمام اختصاص يابد. همچنين دولت براي نخستينبار ۲۵ همت براي تأمين قير در بودجه سال آينده در نظر گرفته است.
منابع حاصل از صرفهجويي انرژي در جهت توسعه توليد استفاده خواهد شد
رئيسجمهور با اشاره به تأكيدات مقام معظم رهبري خاطرنشان كرد: دولت دو ميليارد و يكدهم ميليارد دلار از مجموع درآمدهاي صادرات نفت را به اتمام طرحهاي ريلي و تكميل كريدورهاي حملونقل كشور اختصاص خواهد داد تا هرچه سريعتر پروژههاي جادهاي، ريلي و حملونقل شهري به نتايج مطلوب برسند.
پزشكيان اتصال چابهار به زاهدان و ادامه اين مسير تا شمال و غرب كشور را داراي اهميت فوقالعاده دانست و گفت: بايد كريدورهاي كشور و نقاط اتصال به كشورهاي همسايه را هرچه سريعتر تكميل كنيم تا زمينه توسعه تجارت و تبادلات اقتصادي با همسايگان فراهم شود.
رئيسجمهور تأكيد كرد: با احتساب اين ابتكارات در كنار منابع بودجه عمومي، بودجه عمراني كشور بيش از ۸۰ درصد رشد خواهد داشت.
پزشكيان در ادامه به موضوع افزايش توليد و تأمين انرژي پايدار پرداخت و گفت: تأمين انرژي پايدار شرط اساسي افزايش توليد است. بخش قابل توجهي از تلاش دولت صرف پروژههاي بالادستي نفت و گاز ميشود تا گازهاي مشعل جمعآوري و در اختيار بخش توليد قرار گيرد و توليد نفت و گاز افزايش يابد. هدف اين است كه صنايع كشور در زمستان با قطع گاز و در تابستان با قطع برق مواجه نشوند و دغدغه انرژي آنها برطرف شود.
رئيسجمهور افزود: در بودجه عمومي و همچنين بودجه شركتهاي نفتي و گازي، نحوه حمايت از اين بخش و تأمين منابع ارزي مورد نياز براي توسعه ميادين نفت و گاز و جمعآوري گازهاي مشعل مورد توجه قرار گرفته است. در عين حال، دولت در سال آينده با شتاب بيشتري نسبت به امسال به سمت توليد انرژيهاي خورشيدي حركت خواهد كرد تا نگرانيهاي انرژي مردم و واحدهاي توليدي بهطور اساسي رفع شود.
رئيس قوه مجريه همچنين تأسيس معاونت رئيسجمهور و سازمان بهينهسازي مصرف انرژي را گامي مهم در جهت كاهش و بهينهسازي مصرف سوخت دانست و تأكيد كرد: منابع حاصل از صرفهجويي انرژي ميتواند در مسير توليد به كار گرفته شود.
پزشكيان در ادامه با تأكيد بر انضباط بودجهاي، شفافسازي منابع درآمدي دولت را از محورهاي اصلي لايحه بودجه ۱۴۰۵ برشمرد و گفت: دولت تلاش كرده است درآمدهاي خود را بهصورت واقعي و شفاف در بودجه منعكس كند، بهگونهاي كه درآمدهاي واهي ناشي از صادرات نفت، مولدسازي يا خصوصيسازي كه قابليت تحقق ندارند، در لايحه پيشبيني نشود تا از ايجاد كسري بودجه جلوگيري شود.
رئيسجمهور افزود: دولت سعي كرده است چند موضوع مهم و اثرگذار، از جمله يارانه نان كه حدود ۲۹۰ همت برآورد ميشود، همچنين موضوع ارز ترجيحي و ميزان واردات بنزين، در قالب رديفهاي جمعي ـ خرجي محاسبه و به مجلس شوراي اسلامي ارائه شود تا در صورت موافقت نمايندگان، اين يارانهها به حلقه پاياني، يعني مردم، منتقل شود. چرا بايد منابع محدود كشور بهجاي پرداخت مستقيم به مردم، در اختيار واسطهها قرار گيرد و در نهايت سهمي به مردم نرسد؟
پزشكيان با تأكيد بر آمادگي دولت براي ارائه مستندات كارشناسي، خاطرنشان كرد: تمامي محاسبات و بررسيهاي كارشناسانه در اين زمينه به مجلس ارائه خواهد شد و اگر بتوانيم با هم به تصميم مشتركي برسيم، دولت با جديت و با اطمينان از پشتيباني مجلس، اين طرحها را اجرايي كرده و يارانهها را بهصورت مستقيم به مردم پرداخت خواهد كرد.
پزشكيان ادامه داد: با منابعي كه از اين محل آزاد ميشود، ميتوان به خانوادهها بهصورت ماهيانه چندين ميليون تومان يارانه پرداخت كرد و نگرانيهاي معيشتي مردم را كاهش داد و در عين حال دست واسطهها را از معيشت مردم كوتاه كرد.
رئيس قوه مجريه ابراز اميدواري كرد اين پيشنهادها و اصلاحات با استقبال نمايندگان مجلس روبهرو شود و امكان پيشبرد مشترك اين اصلاحات فراهم آيد.
رئيسجمهور با خطاب قرار دادن نمايندگان مجلس تأكيد كرد: اين بودجه، بودجه كل كشور است و بودجهاي نيست كه دولت بهتنهايي آن را اجرا كند؛ بلكه بودجهاي است كه دولت و مجلس با همكاري يكديگر آن را پيش خواهند برد. آنچه براي ما اهميت دارد، رسيدن به تفاهم مشترك است. بر همين اساس، هر پرسشي كه نمايندگان داشته باشند، همكاران من موظف به پاسخگويي هستند تا تمام ابهامات، پرسشها و راهكارها براي هر دو طرف بهطور كامل روشن شود.
پزشكيان تصريح كرد: پس از اين فرآيند، هر آنچه شما بهعنوان نمايندگان مردم به آن رأي دهيد، دولت خود را موظف به اجراي كامل آن خواهد دانست. همچنين همكارانم در سازمان برنامه و بودجه اعلام كردهاند هرگونه همكاري و همراهي لازم براي بهبود و نهاييسازي بودجه را با نمايندگان محترم خواهند داشت تا انشاءالله با هم بتوانيم بودجهاي مناسب و كارآمد براي كشور تصويب كنيم.
رئيسجمهور در بخش ديگري از سخنان خود در جلسه دفاع از كليات لايحه بودجه سال ۱۴۰۵، با اشاره به آيات قرآن كريم، به تبيين بار سنگين مسئوليت حكومتها در قبال مردم پرداخت و تأكيد كرد كه نگاه ديني، مسئوليت حاكمان را در قبال جامعه دوچندان ميكند.
پزشكيان با بيان اينكه آنچه پيشتر مطرح شد، جمعبندي مكتوبي از مباحث ارائهشده بوده است، گفت: آنچه اكنون ميخواهم خدمت شما عرض كنم، ديدگاه شخصي و نگاهي است كه به خود، جامعه و كشور دارم. در اين مسير، به برخي آيات قرآن مراجعه كردم و با توجه به نوع درخواستها و پيامهايي كه در اين آيات مطرح شده، به جمعبنديهايي رسيدم كه لازم ميدانم آن را با شما در ميان بگذارم.
رئيسجمهور با اشاره به سوره «الحاقه» اظهار داشت: خداوند در اين سوره بهروشني درباره حكومتها و حاكميتهايي سخن ميگويد كه دچار طغيان شدهاند؛ از جمله قوم عاد، ثمود، فرعون و ديگر حكومتهاي قلدر. قرآن تصريح ميكند كه اين حكومتها به دليل طغيان و سركشي نابود شدند. سؤال اساسي اين است كه علت اين طغيان چه بود و چرا چنين سرنوشتي براي آنان رقم خورد؟
پزشكيان ادامه داد: در اين آيات، خداوند وضعيت كساني را كه كتاب اعمالشان به دست راستشان داده ميشود، توصيف ميكند؛ «فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُهاؤُمُ اقْرَؤُوا كِتَابِيَهْ»، كساني كه خوشحالاند، در امنيت و نعمت بهسر ميبرند و اهل بهشتاند. در مقابل، قرآن از كساني سخن ميگويد كه كتابشان به دست چپشان داده ميشود؛ «وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتَابِيَهْ»، افرادي كه آرزو ميكننداي كاش اين نامه اعمال هرگز به دستشان نميرسيد و حتي ميگويند: «يَا لَيْتَهَا كَانَتِ الْقَاضِيَةَ»،اي كاش مرگ، پايان كار ما بود و ديگر بازگشتي در كار نبود.
رئيسجمهور با اشاره به ادامه آيات افزود: قرآن علت اين سرنوشت را نيز بهصراحت بيان ميكند؛ «إِنَّهُ كَانَ لَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ الْعَظِيمِ وَلَا يَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْكِينِ». يعني اين افراد نه به خداي بزرگايمان داشتند و نه به فكر رسيدگي به مسكينان و نيازمندان بودند. در ادامه ميفرمايد: «فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَهاهُنَا حَمِيمٌ»، امروز نه دوست دارند و نه ياوري. اين آيات بهروشني نشان ميدهد حكومتهايي كه به مردم نميرسند و نسبت به معيشت و كرامت آنان بيتفاوتاند، گرفتار عذاب الهي خواهند شد.
پزشكيان با تأكيد بر اينكه اين مباحث تفسيري را اساتيد و بزرگان دين بهتر و دقيقتر تبيين ميكنند، خاطرنشان كرد: در سوره «معارج» نيز خداوند بار ديگر به اين موضوع ميپردازد. در اين سوره، پرسشهايي از پيامبر اكرم(ص) درباره قيامت مطرح ميشود؛ اينكه قيامتي كه وعده داده ميشود كجاست و چه زماني فرا ميرسد. خداوند در پاسخ، انسانها را به صبر دعوت ميكند و ميفرمايد كساني كه باور ندارند، بهزودي حقيقت را خواهند ديد.
رئيسجمهور ادامه داد: قرآن روزي را توصيف ميكند كه آسمان مانند فلز گداخته ميشود و كوهها همچون پشم رنگين حلاجيشده در هم ميريزند. در آن روز، هر كس بايد پاسخگوي اعمال خود باشد. آيات بيان ميكند كه انسانها در آن صحنه آرزو ميكننداي كاش ميتوانستند فرزند، همسر، پدر، مادر و خويشاوندان خود را فداي نجات خويش كنند، اما راه گريزي وجود نخواهد داشت.
پزشكيان تأكيد كرد: اين آيات، هشداري جدي به همه ماست؛ بهويژه به كساني كه مسئوليت اداره جامعه را بر عهده دارند، تا بدانند بيتوجهي به مردم، عدالت و معيشت آنان، پيامدهاي سنگيني در دنيا و آخرت خواهد داشت.
رئيسجمهور با محور قرار دادن مفهوم عدالت اجتماعي، اقتصاد و مسئوليت حكومت در قبال مردم از منظر آموزههاي اسلامي و آيات قرآن كريم گفت: قرآن انسان را موجودي ميداند كه بهطور طبيعي دچار حرص و ناآرامي است؛ زماني كه شر به او ميرسد بيتاب ميشود و وقتي خير به او ميرسد، گاه دچار بخل و خودخواهي ميشود. اما قرآن در همينجا استثنا قائل ميشود و ميفرمايد «إِلَّا الْمُصَلِّينَ»؛ يعني نمازگزاران از اين قاعده مستثنا هستند، كساني كه در نماز خود مداومت دارند و در اموالشان حقي براي ديگران قائلاند. اين نگاه، بهروشني پيوند ميان عبادت، عدالت اجتماعي و مسئوليت اقتصادي را نشان ميدهد.
پزشكيان با اشاره به مفاهيم سوره «مدثر» در اين زمينه ادامه داد: در اين سوره، خداوند از قدرتمندان و ثروتمنداني سخن ميگويد كه در برابر پيامبر اسلام(ص) ايستادند؛ افرادي مانند وليد بن مغيره كه از گردنكلفتهاي مكه بود و براي تخطئه پيامبر اعزام شد و قصد توهين داشتند كه قرآن در اين باره تصريح ميكند كه «كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ إِلَّا أَصْحَابَ الْيَمِينِ»؛ هر كس در گرو عمل خويش است، مگر آنان كه راه درست را پيمودهاند. وقتي از اهل دوزخ پرسيده ميشود چه چيزي شما را به آتش كشاند، پاسخ ميدهند: ما به فكر اطعام مسكين نبوديم. اين گفتوگوها، بيانگر داوري الهي درباره كساني است كه در دنيا قدرت و ثروت داشتند اما نسبت به مسئوليت اجتماعي خود بيتفاوت بودند.
رئيسجمهور سپس به سوره «انسان» اشاره كرد و گفت: اين سوره، نمونهاي عيني از مسئوليتپذيري اجتماعي را در قالب داستان خانوادهاي الهي بيان ميكند كه بنا بر نقلها مربوط به اهلبيت(ع)، از جمله امام حسن و امام حسين(ع)، است. در اين سوره، وفاي به نذر، اطعام نيازمندان و ترجيح ديگران بر خود، بهعنوان ارزشهاي بنيادين معرفي ميشود. اين مفاهيم، دقيقاً با بحث بودجه و اداره جامعه مرتبط است.
پزشكيان با تأكيد بر اينكه همه ما مدعي مسلماني هستيم، تصريح كرد: چه در جايگاه فرد، چه خانواده، چه جامعه و چه حكومت، اگر نتوانيم مشكل معيشت مردم را حل كنيم، روز قيامت در برابر خدا پاسخي نخواهيم داشت. از نگاه من و بر اساس آنچه از قرآن و دين ميفهمم، فلسفه حكومت و همه اين منازعات و سياستگذاريها، گرهگشايي از مشكلات مردم است.
رئيسجمهور افزود: نميشود در كشوري زندگي كنيم كه داراي منابع عظيم نفت و گاز است، روزانه ميليونها بشكه نفت توليد و مصرف ميشود، اما عدهاي از مردم شب را با گرسنگي و بدون نان سر بر بالين بگذارند و ما ادعا كنيم كه در حال مديريت كشور هستيم. اين قابل قبول نيست.
توزيع نابرابر يارانههاي انرژي عامل تشديد مشكلات معيشتي مردم است
پزشكيان با انتقاد از نحوه توزيع يارانههاي انرژي گفت: امروز كسي كه يك خودرو دارد، صرفاً با مصرف يك باك بنزين، ماهانه حدود ۸ ميليون تومان يارانه پنهان دريافت ميكند. اگر مصرف بالاتر برود، اين رقم به ۲۰، ۳۰ و حتي ۴۰ ميليون تومان در ماه ميرسد؛ همين وضعيت درباره گازوئيل، برق، آب و گاز نيز وجود دارد. در مقابل، بخش قابل توجهي از مردم با مشكلات جدي معيشتي، درماني و زندگي مواجهاند. اين نابرابري، نتيجه تصميمات دولتها، مجالس و سياستگذاران است.
رئيسجمهور خطاب به نمايندگان مجلس تأكيد كرد: در همان بخش رديفهاي جمعي ـ خرجي بودجه، از مجلس محترم ميخواهيم چارچوبي طراحي شود كه اين مسائل بهدرستي مديريت گردد. هر آنچه به نام بودجه نوشته ميشود، اگر مبتني بر اسلام و اعتقادات ماست، نبايد حتي يك نفر در اين كشور دچار مشكل معيشت باشد. اين اولويت اصلي ماست.
پزشكيان با صراحت گفت: من براي ماندن در قدرت يا حفظ جايگاه، هيچ انگيزهاي ندارم. اگر نتوانم مشكل مردم محروم را حل كنم، اين جايگاه براي من افتخار نيست. نميشود حكومت كرد و مردم در رنج باشند، بعد صرفاً درباره كمبود حقوق، افزايش ماليات يا كسري بودجه صحبت كنيم، بدون آنكه راهحل واقعي ارائه دهيم.
رئيسجمهور خاطرنشان كرد: اگر فقط ۱۰ درصد در مصرف منابع، بهويژه انرژي، صرفهجويي كنيم، ميتوانيم بخش قابل توجهي از مشكلات را حل كنيم؛ از پرداخت حقوق و تأمين معيشت مردم گرفته تا توسعه زيرساختها و تقويت امنيت كشور. نزديك كردن قيمتها به واقعيت و اصلاح شيوههاي فعلي، امري مديريتي و ممكن است. اما اگر با همين روند ادامه دهيم، نهتنها مشكلات حل نميشود، بلكه بر اساس آنچه از قرآن ميفهمم، معلوم نيست فردا در پيشگاه خدا چه پاسخي خواهيم داشت؛ چه بهعنوان فرد و چه بهعنوان حاكم.
پزشكيان با تأكيد بر مسئوليت همگاني در قبال معيشت مردم و تحقق عدالت اجتماعي، گفت: چه بهعنوان فرد، چه خانواده، چه جامعه و چه بهعنوان گروهي كه قدرت در اختيار دارد، همه ما در برابر معيشت مردم و اجراي عدالت مسئول هستيم. اين مسئوليت، اختصاص به يك قوه يا يك نهاد ندارد و همه در قبال آن پاسخگو خواهيم بود.
وحدت و هماهنگي ميان دولت و مجلس براي بهبود معيشت مردم ضروري است
رئيس جمهور تصريح كرد: انتظار ما از شما برادران و خواهران عزيز اين است كه در حوزه انرژي، از جمله گاز، برق، گازوئيل و ساير حاملهاي انرژي، گامهاي اساسي برداشته شود. نخستين گام، نهادينهسازي صرفهجويي است و گام دوم، عادلانهسازي توزيع منابعي است كه امروز به گروهي خاص داده ميشود، اما اكثريت جامعه از آن بهرهمند نيستند. بايد اختيار داده شود، تصميمگيري صورت گيرد و اين منابع به شكلي منصفانه توزيع شود.
پزشكيان با اشاره به گفتوگوهاي خود با رئيس مجلس شوراي اسلامي اظهار داشت: اين موضوع را خدمت برادر عزيزم، جناب آقاي دكتر قاليباف نيز عرض كردهام كه اگر نتوانيم با زبان و نگاه مشترك حركت كنيم، قادر به حل مشكلات نخواهيم بود. تصميم با شماست؛ اگر تصميم بگيريم مشكل معيشت جامعه را حل كنيم، دولت مصمم است اين مسير را با جديت دنبال كند و اين امر به همكاري و همراهي مجلس محترم وابسته است.
رئيسجمهور افزود: اگر ارادهاي براي حل اين وضعيت وجود نداشته باشد، فردا در پيشگاه خدا پاسخي براي گفتن نخواهيم داشت. اين دنيا و عمر دنيوي ما گذراست، اما مسئوليت ما در برابر خداوند باقي خواهد ماند. از اينرو، حل مشكلات معيشتي مردم نبايد به تعويق انداخته شود.
پزشكيان در پايان ابراز اميدواري كرد: با وحدت و انسجام، تعامل و هماهنگي ميان دولت و مجلس، بتوانيم موانعي را كه پيش روي كشور قرار دارد برطرف كنيم و گامي مؤثر در جهت بهبود معيشت مردم و تحقق عدالت اجتماعي برداريم.
انتهای پیام/
